สัตว์กลางคืนในป่า เรื่องน่ารู้สำหรับนักแคมป์

เมื่อพระอาทิตย์ตกดิน ป่าไม่ได้เงียบลงแต่กลับมีชีวิตชีวาขึ้นในอีกรูปแบบหนึ่ง สัตว์กลางคืนหรือสัตว์หากินเวลากลางคืนจะออกมาเคลื่อนไหว หาอาหาร และสื่อสารกันด้วยเสียงร้องต่างๆ สำหรับนักแคมป์ การรู้จักสัตว์เหล่านี้จะทำให้ค่ำคืนในป่าน่าตื่นเต้นและเข้าใจธรรมชาติมากขึ้น

นกกลางคืน

นกแสกและนกเค้าแมวเป็นนกล่าเหยื่อกลางคืนที่มีประสิทธิภาพสูง ดวงตาขนาดใหญ่มองเห็นในที่มืดได้ดีเยี่ยม บินเงียบไร้เสียงเพราะขนปีกมีโครงสร้างพิเศษ เสียงร้องของนกเค้าแมวในยามค่ำคืนอาจทำให้ตกใจ แต่จริงๆ เป็นเสียงที่แสดงถึงป่าที่สมบูรณ์ นกตบยุงเป็นนกกลางคืนอีกชนิดที่ร้องเสียงดังเป็นจังหวะ มักบินวนรอบไฟแคมป์เพื่อจับแมลงที่มาเล่นไฟ ในเมืองไทยมีนกเค้าแมวกว่า 15 ชนิด บางชนิดตัวเล็กเท่ากำปั้น

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่หากินกลางคืน

ค้างคาวเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่บินได้ชนิดเดียว ในไทยมีค้างคาวกว่า 140 ชนิด ทั้งค้างคาวกินผลไม้ตัวใหญ่และค้างคาวกินแมลงตัวเล็ก ค้างคาวใช้ระบบโซนาร์ในการหาเหยื่อ มีบทบาทสำคัญในการควบคุมประชากรแมลงและผสมเกสรต้นไม้ชนิดที่บานกลางคืน ชะมดและอีเห็นเป็นสัตว์หากินกลางคืนที่อาจเข้ามาหาเศษอาหารในแคมป์ เม่นก็เป็นอีกชนิดที่อาจได้ยินเสียงเดินบนใบไม้แห้งในยามค่ำ กวางและเก้งมักออกมากินหญ้าในที่โล่งตอนหัวค่ำ

สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกและสัตว์เลื้อยคลาน

กบและอึ่งอ่างหลายชนิดออกมาร้องเรียกคู่ในยามค่ำคืน โดยเฉพาะหลังฝนตก เสียงร้องของกบแต่ละชนิดจะแตกต่างกัน คนที่ฝึกฟังจะสามารถระบุชนิดได้จากเสียงร้อง กิ้งก่าและตุ๊กแกบ้านมักออกหากินตามแสงไฟที่มีแมลงมาเล่น งูหลายชนิดก็หากินกลางคืน เช่น งูเขียวหางไหม้ที่มักนอนขดตามกิ่งไม้ริมทาง จิ้งจกป่าหลายชนิดมีเสียงร้องที่ดังกว่าจิ้งจกบ้าน ช่วยเพิ่มเสียงเพลงธรรมชาติยามค่ำคืน

เทคนิคสังเกตสัตว์กลางคืนและข้อควรปฏิบัติ

ใช้ไฟฉายที่มีแสงสีแดงในการส่องดูสัตว์กลางคืน เพราะแสงแดงรบกวนสัตว์น้อยกว่าแสงขาว เดินเบาๆ และหยุดฟังเสียงเป็นระยะ สัตว์หลายชนิดจะเงียบเมื่อได้ยินเสียงคนแต่จะกลับมาร้องอีกครั้งเมื่อรู้สึกปลอดภัย ดวงตาของสัตว์กลางคืนจะสะท้อนแสงไฟฉาย เรียกว่า Eyeshine มีสีต่างกันตามชนิดสัตว์ กวางจะสะท้อนสีเขียว แมวป่าสีเหลืองส้ม และจระเข้สีแดง ไม่ควรส่องไฟจ้าใส่ตาสัตว์นานเกินไป และไม่ควรพยายามเข้าใกล้หรือให้อาหารสัตว์ป่า เคารพพื้นที่ของสัตว์และเพลิดเพลินกับการสังเกตจากระยะไกล